Site-archief

Verkoop Nuon aandelen is een goed besluit

nuon logoZijn we in Haarlem voor of tegen verkoop van Nuon aandelen? Die vraag moest de raad in de afgelopen weken beantwoorden. De uitkomst was niet verkopen. Een teleurstellende en verbazingwekkende uitslag. Je verkoopt namelijk het commerciële deel van de holding Nuon nv, maar niet  het zeer belangrijke netwerkbedrijf. Dat blijft in handen van de overheden. En dat is prima, want als sociaal-liberaal ben ik van mening: een gemeente moet niet ondernemen als de markt dat prima zelf kan. Maar ik zie ook andere redenen.

Reden 1 – Nuon is niet hetzelfde als het oude gemeentelijk energiebedrijf
De oude gemeentelijke energiebedrijven werden opgericht omdat de markt het opzetten energiebedrijven of te duur vond, of niet rendabel genoeg. Het opzetten van gemeentelijke energiebedrijven om dit gat te vullen was derhalve een prima voorbeeld van een overheid die het voortouw neemt in de ontwikkeling van haar eigen gebied. Maar die oude vertrouwde gemeentelijke energiebedrijf dat produceert voor slechts de eigen gemeente bestaat niet meer. De energiecentrales van Nuon (net als die van Essent en Delta) produceren niet direct voor het stopcontact van Patrick Harms, maar voor de Noord-Europese energiemarkt. Daar verkoopt Nuon zijn elektriciteit aan andere grote partijen die het dan weer doorverkopen aan particulieren en zakelijke gebruikers. En zo kan het komen dat treinen in Noorwegen op elektriciteit van Nuon rijden. De stroom wordt daarbij opgewekt en verkocht door het productiebedrijf van Nuon. U en ik kopen onze stroom ondertussen bij een leveringsbedrijf (dat is bijvoorbeeld Nuon Energy, Essent, Oxxio etc). Deze koopt op de Noord-Europese energiemarkt haar elektriciteit in … en het kan zijn dat dat is geproduceerd door Nuon, maar het kan ook geproduceerd zijn door een Noorse waterkrachtcentrale. De ingekochte elektriciteit verkoopt het bedrijf dan weer aan u. Daarbij moet het leveringsbedrijf ordinair concurreren met ander leveringsbedrijven. Die waren soms van gemeenten, maar soms betroffen het particuliere bedrijven als GreenChoice en Oxxio. En dat laatste is dus vreemd: de gemeente Haarlem die de concurrentie aangaat met particuliere bedrijven, maar boven al met de gemeente Groningen, Jubbega of Heerlen. Schijnbaar kan de markt het nu wel zelf af, dan moet je als overheid dus wegwezen.

Moet je als overheid helemaal weg gaan: nee! Er is namelijk nog een derde onderdeel van Nuon: het netwerkbedrijf. Dit bedrijf is verantwoordelijk voor de kabels: zeg maar de snelwegen waarover de stroom naar uw huis toekomt. Een bijzonder belangrijk onderdeel, dat overigens tegenwoordig Alliander heet. Alliander is bij de overname van Nuon Energy door het Zweedse Vattenfall niet in handen van de Zweden gekomen. Dit bedrijf is van zo’n vitaal belang dat we in Europa hebben geregeld dat dit soort bedrijven altijd in handen van de (gemeentelijke) overheden blijft, en terecht. Voorbeelden van privatisering van energiebedrijven in andere landen hebben geleerd dat met transport van elektriciteit weinig geld valt te verdienen. En dat bedrijven er dus niet in investeren, met alle gevolgen van dien. Het is dus van algemeen belang dat de transportroutes van elektriciteit in handen zijn van ons allemaal. En dat zijn ze ook in de huidige constructie: de aandelen Aliander zijn het trotste eigendom van onder andere de gemeente Haarlem, precies zoals het hoort.

Reden 2 – Opbrengst verkoop kan schuldenlast Haarlem verkleinen
Een andere reden: onze gemeente zucht onder een schuldenlast van rond de 600 miljoen euro (ja dat leest u goed: 600 miljoen euro). Dat levert elk jaar een aanzienlijke hoeveelheid te betalen rente op. Geld dat de stad naar mijn mening beter aan andere zaken kan uitgeven. Bij verkoop van Nuon Energy gaat de gemeentelijke schuldenlast met zo’n 2% omlaag brengen … idd niet heel veel, maar toch. En het klopt, de gemeente ontvangt per jaar minder dividend (want omzet Nuon Energy valt weg), maar aan de andere kant gaan de uitgaven voor rente ook omlaag. En daar ligt de winst, want wat heb je aan dividend bij een gelijkblijvende hoge schuldenlast met dito hoge rente-uitgaven. Dan kies ik liever voor minder dividend, maar met een lagere schuldenlast en lagere rente-uitgaven. En dat is dan ook goed voor de financiële gemeentelijke erfenis waarmee we komende generaties gaan opzadelen.

Reden 3 – de overheid verliest niet haar invloed
De grootste zorg bij tegenstanders van de verkoop van Nuon Energy is dat de overheid haar invloed verliest op de leverancier van wat “een eerste levensbehoefte” wordt genoemd. Ik ben van mening dat dit op zijn minst bangmakerij is, en op zijn slechts demagogie. Want sinds wanneer kun je aan de markt de zorg voor eerste levensbehoeften niet toe vertrouwen? Boeren, bakkers, slagers; allemaal ondernemers die eerste levensbehoeften produceren en verhandelen. Daarvoor hoeven we niet grote collectieve boerderijen of gezamenlijke bakkerijen in handen van de Staat te hebben. Maar we hebben die Staat wel nodig. Namelijk als een daadkrachtig optredende marktmeester. Een marktmeester die kaders stelt aan voedselveiligheid en, als we het hebben over energiebedrijven, de ontwikkeling van duurzame opwekking van energie stimuleert. Dat kan door enerzijds de voorwaarden te scheppen waardoor dit kan, of als het echt niet anders kan, door wettelijke minimum eisen op dit punt in te voeren.

Kortom, er zijn voor een sociaal-liberale partij als D66 weinig redenen om niet voor verkoop te zijn. In de Staten was D66 voor verkoop, jammer dat de huidige D66-raadsfractie dit goede voorbeeld niet heeft gevolgd.