Categorie archief: De Vergaarbak

Paupers, sloppen en een koninkrijk

In de NRC van vandaag een groot verhaal over het instorten van een 5 verdiepingen tellende woonkazerne in de sloppenwijken van Delhi, India. Het vertelt het verhaal over de leefomstandigheden van de inwoners van die woonkazerne. Stuk voor stuk arme arbeiders die afkwamen op de rappe ontwikkeling van de grote stad en de kans op die het bood op werk. Het gevolg: soms wonen 150 mensen in een vies, vuil en uitgewoonde gebouw bij elkaar. Wij vinden dat nu ongehoord, maar nog geen 100 jaar geleden was dat ook in ons land de normaalste zaak …

Koninkrijk vol sloppen
Niet al te lang geleden verscheen het erg goede boek ‘Koninkrijk vol sloppen. Achterbuurten en vuil in de negentiende eeuw.” Historicus Auke van der Woude geeft daarin op niet mis te verstane wijze weer in welke omstandigheden honderduizenden Nederlanders rond 1890 (en ver daarna) leefden.

Het stille land met 3 miljoen zielen in 1850 was vijftig jaar later in en rond de grote steden een drukke moderne wereld geworden. Maar rond 1900 wemelde het daar ook van overbevolkte krotten en mensenpakhuizen. Schoon water, deugdelijk voedsel, frisse lucht en modern sanitair waren in de achterbuurten zeer zeldzaam. In alle grote steden hoopte het weeë vuil zich spectaculair op.

Sounds familiair? Dit klinkt toch aardig als de situatie die de NRC vandaag beschreef. En Van der Woude prikt daarnaast ook nog ff het beeld door dat Nederland al eeuwenlang het toonbeeld van properheid is. In al zijn rauwe werkelijkheid, door te citeren uit verslagen van ontzette bezoekers uit de gegoede burgerij. Maar ook door schrijnende beschrijvingen van soms 14 man grote gezinnen die leefden in wat ooit de kolenkelders onder de sjieke grachtenpanden waren. Ik vond het een erg goed boek, ondanks de herender wat wetenschappelijke aanpak.

Pauperparadijs
Het lijkt overigens wel een apart genre te worden: beschrijvingen van de zelfkant van Nederland in de negentiende eeuw. In haar prachtige familie-epos uit 2008 “Het Pauperparadijs” legde Suzanna Jansen al eerder haar eigen familiegeschiedenis bloot. Jansen begint haar verhaal in 1785 en eindigt in het heden. Rode draad is de manier waarop in negentiende eeuw werd omgegaan moet de ‘mindere burgerij’ oftewel: de tokkies van toen. Anders dan in de toch wat wetenschappelijke aanpak van Koninkrijk vol sloppen geeft Het Pauperparadijs een zeer persoonlijk beeld van het leven in de negentiende eeuw. Centraal staat de oprichting en het bestaan van de ‘bedelaarskolonie’ in het Drentse Veenhuizen. Een sociaal experiment avant le lettre waar diverse voorouders van Jansen hebben  gewoond en geleefd. Een episode die vele decennia lang een stigma op de familie heeft gedrukt. Terecht krijgt het boek een goede recensie van de NRC. Must read!

Advertenties

Voor iedereen: een super 2011!

Gezocht: het jaar 2010

Koninginnedag, weg. Orgullo Madrid (Kylie!!!), ancient history. Verloren WK-finale, al weer vergeten. Feestjes, borrels, leuke mensen ontmoeten: te vaak en altijd leuk. Kortom: 2010 is bijna voorbij. En als je ouder wordt lijkt het wel haast alsof elk jaar sneller gaat. Maar gelukkig is er nu het persoonlijk jaaroverzicht 2010, te maken met je Facebook Updates & Tweets. Onderstaand mijn 2010 (ok, ingekorte versie).

Alvast allemaal een super Oud & Nieuw! See you on the flip side 🙂

Klik op de afbeelding om zelf je status-jaaroverzicht te maken in facebook.

Raadplaatje: zoek de verschillen

Gisteren blogte ik over Reverend Billy van de Church of Stop Shopping. Vannacht schrok ik wakker: nee het zal toch niet? Is het de Amerikaanse onbekende broer van Geert W.? Of is dit een overeenkomst die louter op DNA-toevalligheden terug te leiden valt. Of is er meer aan de hand? Kijk en vergelijk  …

Reverend Billy

Geert W.

 

 

 

 

 

 

 

ps. dit is natuurlijk ironisch bedoeld.

Rare jongens, die Amerikanen

Dat de VS een land van uitersten kan zijn, dat is bekend. HollandDoc (het onvolprezen digitale documentairekanaal van de publieke omroep) brengt dit de laatste tijd weer mooi in beeld. Twee documentaires die mij raakten waren Jesus Camp en What would Jesus buy. Tijd voor een Jacques-Goderie-blogje …

Voor het bloed van Jezus …
Lichte horror roept de docu Jesus Camp op zijn minst bij de kijker op. Waar gaat het over? Een aantal jonge Amerikaanse kinderen wordt gevolgd in voorbereiding op het zomerkamp Kids on Fire in North Dakota. Klinkt liefelijk, maar dit is niet zomaar een zomerkamp. Nee, dit zomerkamp kent een fris dagprogramma van preken over waarom creationisme beter is dan de evolutie-theorie, het leert je dat democratie een gemankeerd systeem is in tegenstelling tot een theocratie. En als afsluiting van de dag: een toespraak van een ProLife-activist die de kinderen (leeftijd: 4 tot 14 jaar) meteen inzet als activisten (mond wordt afgeplakt enzovoort).

Reborn
De in de documentaire gevolgde kinderen zijn zogeheten reborn christiains. Onder de bezielende, of moeten we zeggen fanatieke, leiding van Kampleider Becky Fisher zien we de kinder gedreven worden tot niets minder dan godsdienstwaanzin. Huilend doet een jongentje van 6/7 jaar oud boete voor alle zonden in zijn leven, en hoe moeizaam het is om echt God in zijn leven te houden. Of het verhaal van de 11-jarige Levi die vertelt hoe hij op zijn 5de concludeerde dat zijn leven geen inhoud had, alleen maar draaide om nutteloze zaken. Maar dat werd allemaal beter toen hij toetrad tot de kerk. Ok, iedereen heeft recht op zijn overtuiging … maar kids van 11 die al op zo’n toon over hun leven praten. Ik ga mij er niet helemaal lekker bij voelen.

Tegengeluid
En ik ben niet de enige die zich er niet lekker bij voelt: christelijk radiopresentator Mike Papantonio laat duidelijk zijn afkeur zien over hetgeen Kampleider Fisher met de kids doet. De verbale confrontatie in de radioshow van Papantonio met Fisher gaf mijn kippenvel: hier worden grote groepen jongeren opgezadeld met wel hele enge denkbeelden.  De docu stemt je na het bekijken heel erg droevig. Na de trailer tijd voor een wat meer lichtvoetige docu …

The movie Santa doesn’t want you to see!
Docu 2: ‘What would Jesus buy’ is wat lichtere kost. We volgen de kruistocht van linkse ‘Dominee’ Billy van de Church of Stop Shopping. Zoals de naam van de kerk al doet vermoeden: Billy is niet echt heel blij met het consumentisme van zijn mede-Amerikanen en de vercommercialisering van Kerst. Hij roept hen met ludieke bijeenkomsten op om tot inkeer te komen. De bewaking van de winkelcentra die hij bezoekt vindt dit niet echt leuk zeg maar. En als Reverend Billy wordt opgepakt in de Mall of America houdt de Stop Shopping Gospel Choir een nachtwake voor hem bij de gevangenis.

Heel jaar afbetalen van de kerstcadeaus
Bizar is het gedeelte over een moeder die vlak voor Black Friday nog even 10 creditcards heeft besteld. Binnen een dag staat ze op alle tien vet in het rood. Op Boxing Day staat wel de hele woonkamer vol met cadeaus voor de kinderen. Die vervolgens niet weten van gekkigheid niet waar ze moeten beginnen. Moeders verteld daarna dat ze tot eind oktober van het volgende jaar bezig de schulden af te betalen. Net op tijd, want dan kan ze begin november weer 10 nieuwe credit cards aanvragen. In de voice-over hoor je daarna dochterlief vertellen over haar favoriete speelgoed: een ragdoll die ze al 5 jaar heeft … ironisch

Tickle me Elmo
De docu is doorspekt met stukjes van TV-journaals die Rev. Billy (ofwel Bill Talen) afschilderen als een gast die gestoord is (ok, dat is hij ook wel een beetje). Hij wordt zelfs on-Amerikaans genoemd want shoppen is de hoeksteen van de Amerikaanse samenleving, toch?  Maar ook komen er tv-journaals voorbij waarin nieuwslezers nagenoeg de persberichten van Amerikaanse bedrijven voorlezen: “Important news from Mattel today. According to the company this season the best toy to give to girls is the good old Barbie and for boys it’s Tickle me Elmo …”

Gelukkig is kerst bij ons niet zo extreem commercieel geworden. Maar ook deze docu zet je aan het denken over je eigen consumentengedrag. Geloof dat ik een voornemen voor 2011 te pakken heb 😉